Khi nhắc đến Zidane, người ta nhớ đến một tiền vệ hào hoa với những cú chạm bóng mượt mà như nhung, những pha xoay compa (Marseille Roulette) trứ danh, và một tư duy chiến thuật vượt thời gian. Tuy nhiên, đằng sau vinh quang sân cỏ của một nhà vô địch World Cup, EURO và Champions League, câu hỏi về quốc tịch, nguồn gốc xuất thân và tầm ảnh hưởng văn hóa của Zidane đối với quốc gia mà ông đại diện lại là một thiên anh hùng ca sâu sắc về sự dung hợp sắc tộc, nhập cư và bản sắc chính trị.
Cầu thủ Zidane là người nước nào? Câu trả lời ngắn gọn là: Nước Pháp. Nhưng để hiểu hết sự vĩ đại của câu trả lời đó, chúng ta phải đi sâu vào một hành trình kéo dài nhiều thập kỷ, xuyên qua hai bờ Địa Trung Hải, từ những sa mạc đầy nắng của Algeria đến những khu chung cư nghèo tại Marseille, và cuối cùng là đỉnh cao của vinh quang tại Paris.
Nguồn gốc sâu xa: sự hòa quyện giữa Algeria và Pháp
Để hiểu được trọn vẹn con người và quốc tịch của cầu thủ Zidane là người nước nào?, trước hết chúng ta phải lật lại những trang sử gia đình của ông, nơi gắn liền với một giai đoạn lịch sử đầy biến động giữa Pháp và Algeria.
Dòng máu Berber/Kabyle từ Algeria
Zinédine Zidane sinh ngày 23 tháng 6 năm 1972 tại Marseille, Pháp. Tuy nhiên, cả cha và mẹ ông – ông Smaïl Zidane và bà Malika – đều là người gốc Algeria. Họ thuộc tộc người Kabyle, một phân nhánh của người Berber bản địa ở vùng miền núi phía Bắc Algeria.
Vào năm 1953, trước khi cuộc chiến tranh giành độc lập thảm khốc của Algeria nổ ra, ông Smaïl Zidane đã quyết định rời bỏ quê hương nghèo khó Aguemoune để vượt biển sang Pháp tìm kiếm kế sinh nhai. Ban đầu, ông làm việc tại các công trường xây dựng và nhà máy ở Paris, sau đó chuyển đến ngoại ô thành phố Marseille vào những năm 1960.
Tuổi thơ tại La Castellane (Marseille)
Zidane sinh sống tại La Castellane, một khu chung cư nghèo dành cho tầng lớp lao động và người nhập cư tại Marseille. Chính tại những quảng trường bê tông giữa các tòa nhà ở La Castellane, cậu bé Zidane (khi đó thường được gọi bằng cái tên thân mật Yazid) đã học những bài học bóng đá đầu tiên. Môi trường đường phố khắc nghiệt đã rèn giũa cho ông sự lỳ lợm, khả năng thăng bằng xuất sắc và kỹ thuật kiểm soát bóng trong không gian hẹp.
Sự nghiệp câu lạc bộ: từ nước pháp bước ra thế giới
Tài năng của cầu thủ Zidane đến từ nước nào? nhanh chóng vượt ra khỏi khuôn khổ của các giải đấu đường phố ở Marseille. Ông bắt đầu hành trình chuyên nghiệp của mình và lần lượt chinh phục những đỉnh cao lớn nhất của bóng đá cấp câu lạc bộ.
Khởi đầu tại AS Cannes và Bordeaux (Pháp)
AS Cannes (1989 – 1992): Ở tuổi 14, Zidane được tuyển trạch viên Jean Varraud phát hiện và đưa về lò đào tạo của Cannes. Ông có trận ra mắt giải VĐQG Pháp (Ligue 1) vào năm 1989 khi mới 17 tuổi. Tại đây, thế giới bắt đầu chú ý đến một tiền vệ có kỹ thuật cá nhân siêu đẳng và khả năng điều tiết lối chơi bẩm sinh.
Girondins de Bordeaux (1992 – 1996): Chuyển đến Bordeaux, sự nghiệp của Zidane bước sang một trang mới. Ông cùng với Bixente Lizarazu và Christophe Dugarry tạo thành bộ ba hạt nhân đưa Bordeaux lọt vào trận chung kết UEFA Cup năm 1996. Phong độ chói sáng tại Pháp đã khiến các ông lớn châu Âu không thể ngồi yên.
Trở thành ngôi sao toàn cầu tại Juventus (Ý) và Real Madrid (Tây Ban Nha)
Juventus (1996 – 2001): Zidane chuyển đến Serie A – giải đấu khắc nghiệt nhất thế giới lúc bấy giờ – với mức giá kỷ lục của CLB. Dưới sự nhào nặn của HLV Marcello Lippi, ông vươn tầm thành tiền vệ công hay nhất thế giới, giành 2 chức vô địch Serie A và lọt vào 2 trận chung kết Champions League liên tiếp.
Real Madrid (2001 – 2006): Mùa hè năm 2001, Chủ tịch Florentino Pérez biến Zidane thành cầu thủ đắt giá nhất lịch sử bóng đá thế giới thời điểm đó với bản hợp đồng trị giá 77.5 triệu Euro để đưa ông về Bernabeu, mở đầu cho kỷ nguyên “Dải ngân hà” Galácticos 1.0.
Chính tại Real Madrid, cầu thủ Zidane là người nước nào? đã để lại khoảnh khắc kinh điển nhất lịch sử Champions League với cú vô-lê bằng chân trái không thuận vào lưới Bayer Leverkusen trong trận chung kết năm 2002 tại Glasgow, mang về chiếc cúp tai voi danh giá.
Đỉnh cao sân cỏ quốc tế: kiến trúc sư cho kỷ nguyên vàng của tuyển Pháp
World Cup 1998: Đêm Kỳ Diệu Tại Stade de France
Theo những tin tức bóng đá tổng hợp thì vào trước năm 1998, đội tuyển Pháp chưa một lần được chạm tay vào cúp vàng thế giới. Họ luôn bị gắn mác là một đội bóng “hào hoa nhưng mong manh”. World Cup 1998 được tổ chức ngay trên quê nhà là cơ hội nhưng cũng là áp lực khủng khiếp lên vai thầy trò HLV Aimé Jacquet, và Zidane là niềm hy vọng số một.
Sau khởi đầu có phần trắc trở (bị thẻ đỏ ở vòng bảng), Zidane đã trở lại mạnh mẽ ở các vòng knock-out. Và trong trận chung kết lịch sử ngày 12 tháng 7 năm 1998 tại Stade de France, trước một đội tuyển Brazil hùng mạnh của “Người ngoài hành tinh” Ronaldo, Zidane đã làm nên điều kỳ diệu.
Phút 27: Từ quả phạt góc của Emmanuel Petit, Zidane băng vào đánh đầu dũng mãnh mở tỷ số.
Phút 45+1: Kịch bản lặp lại, vẫn là một pha phạt góc và vẫn là cái đầu của Zidane nhân đôi cách biệt.
Pháp thắng chung cuộc 3-0 và lần đầu tiên trong lịch sử bước lên đỉnh thế giới. Đêm đó, hàng triệu người dân Pháp đổ ra đại lộ Champs-Élysées. Hình ảnh khuôn mặt của Zidane được chiếu laser lên Khải Hoàn Môn cùng dòng chữ: “Zizou Président” (Zizou làm Tổng thống).
EURO 2000: Sự thống trị tuyệt đối
Hai năm sau chức vô địch thế giới, Zidane tiếp tục trình diễn một phong độ ở mức “thượng thừa” tại Giải vô địch bóng đá châu Âu (EURO 2000). Ông ghi những bàn thắng quan trọng trong các trận đấu với Tây Ban Nha (tứ kết) và Bồ Đào Nha (bán kết), trước khi cùng Pháp đánh bại Ý trong trận chung kết nghẹt thở để trở thành đội bóng đầu tiên giữ cả hai ngai vàng World Cup và EURO cùng lúc. Zidane được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu.
World cup 2006: bản nhạc Thiên nga và cú húc đầu định mệnh
Sau khi tuyên bố giải nghệ rồi trở lại để cứu vớt một đội tuyển Pháp đang khủng hoảng ở vòng loại, Zidane (lúc này đã 34 tuổi) đã một mình kéo “Gà trống Gaulois” đi qua các ông lớn Tây Ban Nha, Brazil và Bồ Đào Nha để lọt vào trận chung kết World Cup 2006 gặp đội tuyển Ý.
Trận đấu cuối cùng trong sự nghiệp của Zidane là một bộ phim bi kịch đầy cảm xúc:
Ông mở tỷ số bằng cú sút penalty theo phong cách Panenka lạnh lùng đánh bại Gianluigi Buffon.
Phút 110 của hiệp phụ: Sau những lời khiêu khích lăng mạ nhắm vào gia đình từ trung vệ Marco Materazzi, Zidane đã quay lại và tung một cú húc đầu thẳng vào ngực đối thủ.
Trọng tài rút thẻ đỏ trực tiếp. Hình ảnh Zidane lầm lũi đi qua chiếc cúp vàng thế giới vào đường hầm đã trở thành một trong những biểu tượng ám ảnh nhất lịch sử thể thao. Pháp sau đó thua trên chấm luân lưu, nhưng giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất giải (Quả bóng vàng World Cup) vẫn được trao cho Zidane như một sự thừa nhận cho màn trình diễn siêu việt của ông suốt giải đấu.
Sự nghiệp huấn luyện viên: tiếp tục làm rạng danh bóng đá Pháp
Một trong những nội dung khi tìm hiểu về cầu thủ Zidane đến từ đâu? là sau khi treo giày đã không rời xa bóng đá. Ông bước lên băng ghế huấn luyện và một lần nữa chứng minh thiên tài của mình, mang lại niềm tự hào cho bóng đá Pháp trên cương vị một chiến lược gia hàng đầu thế giới.
Được bổ nhiệm làm HLV trưởng của Real Madrid vào tháng 1 năm 2016 thay cho Rafael Benítez, Zidane đã tạo nên một triều đại thống trị tuyệt đối tại đấu trường châu Âu.
Hattrick Champions League: Ông dẫn dắt Real Madrid giành 3 chức vô địch UEFA Champions League liên tiếp (2016, 2017, 2018) – một kỷ lục vô tiền khoáng hậu chưa từng có HLV nào làm được trong kỷ nguyên hiện đại của giải đấu.
Nghệ thuật quản trị: Phong cách huấn luyện của Zidane không nằm ở những sơ đồ chiến thuật quá phức tạp, mà nằm ở nghệ thuật đắc nhân tâm, quản trị phòng thay đồ với những cái tôi siêu sao lớn như Cristiano Ronaldo, Sergio Ramos, Luka Modrić… Sự điềm tĩnh, uy tín tuyệt đối từ thời cầu thủ và sự thấu hiểu tâm lý đã giúp ông gặt hái thành công rực rỡ.
Với những thành tựu này, Zidane được bầu chọn là HLV xuất sắc nhất thế giới của FIFA vào năm 2017, khẳng định vị thế của một trong những nhân vật toàn diện nhất lịch sử bóng đá: vĩ đại trên cả cương vị cầu thủ lẫn huấn luyện viên.
Tổng hợp danh hiệu và kỷ lục cao quý của Zinédine Zidane
Để thấy rõ tầm vóc của huyền thoại mang quốc tịch Pháp này, hãy cùng nhìn lại bảng vàng thành tích cá nhân và tập thể đồ sộ của ông:
Danh hiệu cấp Đội tuyển Quốc gia (Pháp)
FIFA World Cup: Vô địch (1998), Á quân (2006).
UEFA EURO: Vô địch (2000).
Danh hiệu cấp Câu lạc bộ
Girondins de Bordeaux: Cúp Intertoto (1995).
Juventus: 2 Serie A ($1996/97, 1997/98$), Siêu cúp châu Âu (1996), Cúp Liên lục địa (1996).
Real Madrid: La Liga ($2002/03$), UEFA Champions League (2002), 2 Siêu cúp Tây Ban Nha, Siêu cúp châu Âu (2002), Cúp Liên lục địa (2002).
Danh hiệu cá nhân cao quý
Quả bóng vàng châu Âu (Ballon d’Or): 1998.
Cầu thủ xuất sắc nhất thế giới của FIFA: 3 lần (1998, 2000, 2003).
Quả bóng vàng FIFA World Cup: 2006.
Cầu thủ xuất sắc nhất năm của UEFA: 2002.
Bắc Đẩu Bội Tinh (Légion d’honneur): Huân chương cao quý nhất của nhà nước Pháp trao tặng (Hiệp sĩ năm 1998, Sĩ quan năm 2009).
Kết luận
Khi ai đó đặt câu hỏi: cầu thủ Zidane của nước nào?, câu trả lời đầy đủ và chính xác nhất phải là: Zinédine Zidane là sản phẩm tuyệt vời của dòng máu Algeria kiên cường và nền giáo dục thể thao ưu tú của nước Pháp.
Ông sinh ra từ tầng lớp nghèo khó của xã hội nhập cư, lớn lên bằng ý chí vượt khó trên đất Pháp, và cống hiến toàn bộ những năm tháng vinh quang nhất để đưa đất nước hình lục lăng lên đỉnh cao thế giới. Zidane chính là minh chứng sống động nhất cho thấy đỉnh cao của cầu thủ & HLV luôn có sức mạnh vượt qua mọi biên giới quốc gia, xóa nhòa những định kiến sắc tộc và hòa giải những vết thương lịch sử. Ông là một người con kiêu hãnh của Algeria, nhưng mãi mãi là một tượng đài bất diệt, một báu vật quốc gia của nước Pháp.